Việt Nam với Nghị định thư Kyoto và Thỏa thuận khí hậu Paris 2015

Việt Nam với Nghị định thư Kyoto và Thỏa thuận khí hậu Paris 2015

Việt Nam đã tham gia ký kết Nghị định thư Kyoto vào ngày 25/9/2002.

Việt Nam đã hoàn thành việc hướng dẫn việc triển khai Cơ chế phát triển sạch (Clean Development Mechanism - CDM). Trong khuôn khổ chương trình CDM, nếu Việt Nam giảm được một lượng phát thải khí nhà kính thì sẽ được cấp giấy chứng nhận, gọi là Giảm phát thải được xác nhận (The Certified Emissions Reductions - CERs). CERs có thể dùng để bán như một thứ hàng hoá mới có giá trị và sẽ được bán cho các quốc gia, các tổ chức nước ngoài có nhu cầu giảm phát thải khí nhà kính.

Việt Nam đã rất thành công trong việc triển khai CDM. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 130/2007/QĐ-TTg vào tháng 8 năm 2007 quy định một số cơ chế, chính sách tài chính cho các dự án CDM. Việt Nam đứng thứ 4 trên thế giới về số lượng dự án, với hơn 250 dự án CDM được Ban Điều hành CDM công nhận, nâng tổng lượng cắt giảm khí nhà kính tiềm năng lên khoảng 137,4 triệu tấn CO2 tương đương trong thời hạn tín chỉ. Việc giảm phát thải được Ban Điều hành CDM xác nhận đã được tính toán là hơn 10 triệu tấn, đứng thứ 11 trên thế giới.

Việt Nam đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm trong việc kết hợp phát triển bền vững và giảm phát thải thông qua việc cung cấp tín chỉ phát thải cho các nước công nghiệp với giá cạnh tranh so với thị trường quốc tế. Tuy nhiên, trong năm năm qua, CDM đã phải chịu ảnh hưởng do sự mất giá của tín chỉ phát thải bởi sự bất ổn về chính sách khí hậu quốc tế trong tương lai và thiếu ý chí chính trị ở các nước công nghiệp phát triển để theo đuổi các chính sách mạnh mẽ nhằm giảm nhẹ tác động gây ra bởi biến đổi khí hậu. Vì vậy các nhà đầu tư nước ngoài cũng như khu vực tư nhân trong nước đã cắt giảm các hoạt động theo cơ chế CDM.

Với sự phục hồi của các cơ chế thị trường cac-bon theo Thoả thuận Paris, các cơ chế này một lần nữa trở thành công cụ ngày càng phổ biến được sử dụng phục vụ cho các nỗ lực giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu quốc tế và trong nước. Các cơ chế này cũng giúp giảm chi phí để đạt được các mục tiêu phát thải quốc gia và tạo ra các cơ hội kinh doanh cho khu vực tư nhân.

Việc buôn bán CERs trong các dự án dựa trên cơ sở giảm phát thải theo cam kết của Nghị Định thư Kyoto đã tăng lên nhanh chóng trong những năm vừa qua. Hiện nay, các tổ chức cũng như các nước có nhu cầu mua CERs lớn nhất là Ngân hàng Thế giới, các công ty của Nhật Bản, Hà Lan. Ngoài ra còn có một số nước Châu Âu cũng đang trong quá trình xúc tiến các chương trình CDM trong những năm 2003-2004. Đây cũng là một trong những thị trường có nhu cầu lớn về CERs. Kinh doanh buôn bán các sản phẩm CERs là hình thức hoàn toàn mới trên thị trường. Hiện nay, giá của CERs trên thị trường vào khoảng 4-6 USD/tấn CO2 tương đương.

Hiện nay, Việt Nam đang là 1 trong 10 nước được đánh giá là có tiềm năng về CDM với 10 dự án CDM đăng ký. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 1 dự án CDM đầu tiên trên thế giới được thực hiện ở Brazil vào đầu tháng 12/2004.

Việt Nam thực hiện Thỏa thuận khí hậu Paris 2015

Vietnam là một quốc gia đã và đang tích cực tham gia, thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, Việt Nam đã ban hành Kế hoạch thực hiện Thỏa thuận Paris, trong đó tập trung vào việc thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định hướng tới hoàn thành các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng khả năng chống chịu của quốc gia.

Ngoài ra, giai đoạn trước năm 2020, Việt Nam đã thực hiện các hành động giảm phát thải khí nhà kính một cách tự nguyện để đạt mục tiêu trở thành một trong 10 nước đứng đầu về thực hiện Cơ chế phát triển sạch CDM; Xây dựng và thực hiện các Dự án Hỗ trợ các hành động giảm nhẹ biến đổi khí hậu phù hợp với điều kiện quốc gia (NAMA) tại Việt Nam thành công như các dự án trong lĩnh vực xi măng; Thực hiện dự án PMR và dự án cơ chế tín chỉ chung (JCM) để khởi động cơ chế thị trường các-bon.

Ứng phó với biến đổi khí hậu, thực hiện NDC đã trở thành hoạt động thường xuyên, liên tục của quốc gia và đã được lồng ghép vào các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội của tất cả các cấp, các ngành, doanh nghiệp, cộng đồng và của từng người dân Việt Nam.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã khởi động tiến trình rà soát Đóng góp do quốc gia tự quyết định theo yêu cầu tại COP21 và xây dựng Thông báo quốc gia lần thứ ba.

Những nỗ lực không ngừng của Chính phủ Việt Nam được đồng hành cùng sự tham gia của khối tư nhân và hỗ trợ của quốc tế, Việt Nam sẽ đặt ra lộ trình rõ ràng về ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam, góp phần vào nỗ lực ứng phó chung của toàn cầu và Việt Nam mong muốn thúc đẩy hợp tác hơn nữa với cộng đồng quốc tế vì sự thịnh vượng của con người và hành tinh chúng ta.

Kể từ khi Thoả thuận Paris lịch sử được thông qua vào năm 2015, cộng đồng quốc đã nỗ lực cùng nhau xây dựng Chương trình công tác thực hiện Thoả thuận Paris, tuy nhiên, dự thảo này vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ.

Theo đó, các cam kết toàn cầu trong khuôn khổ Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và Thoả thuận Paris cần được tăng cường, khẳng định rằng các cam kết này là không đảo ngược và không đàm phán lại, không cố tình hiểu sai vì biến đổi khí hậu là trách nhiệm toàn cầu.

Nội dung của Chương trình công tác thực hiện Thỏa thuận Paris cần đảm bảo sự cân bằng giữa thích ứng, giảm nhẹ và phương tiện thực hiện để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững mà còn phản ánh đầy đủ các quy tắc của Công ước Khí hậu. Trong đó, Việt Nam cũng như các quốc gia đang phát triển khác một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết phản ánh sự công bằng và quy tắc trách nhiệm chung nhưng có phân biệt và khả năng tương ứng đã được nêu trong Công ước.

Đồng thời, Đoàn Việt Nam cũng đề nghị các nước phát triển cần có cam kết mạnh mẽ, rõ ràng trong việc cung cấp tài chính, chuyển giao công nghệ và tăng cường năng lực để các nước đang phát triển thực hiện Thoả thuận Paris, đảm bảo thực hiện thành Đóng góp do quốc gia tự quyết định bằng các hành động thực tế.

Để triển khai thực hiện, Chương trình công tác thực hiện Thỏa thuận Paris phải đơn giản và thuận lợi cho các bên thực hiện trong khi đảm bảo toàn vẹn môi trường, minh bạch, có thể so sánh, nhất quán, đồng thời cần tránh tính trùng và cần được xây dựng trên kinh nghiệm đã có, theo Thứ trưởng Lê Công Thành.

Cuối cùng, nhằm thu hẹp khoảng trống về phát thải khí nhà kính các Bên cần tăng cường thực hiện các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu trước năm 2020. Để đạt được mục tiêu đó, các quốc gia chưa phê chuẩn Sửa đổi Doha cần khẩn trương hoàn tất thủ tục phê chuẩn. Thực hiện việc này sẽ củng cố lòng tin giữa các bên và tạo đà thực hiện các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu cho giai đoạn kể sau năm 2020.